World Wide Web (WWW veya Web), bugün 30. yılını kutluyor. Google da Web’in 30. yılını bir Doodle ile kutladı. Peki World Wide Web nedir?

WWW, İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı hiper metin dokümanlarından oluşan bir bilgi sistemi. Bu dokümanlara Web sayfası adı veriliyor.  Kullanıcı, Web sayfalarına bilgisayarında çalışan Web tarayıcısı aracılığıyla erişir. Web sayfalarında metin, imaj, video ve diğer multimedya ögeleri bulunabilir. Ayrıca diğer “bağlantı” ya da “link” adı verilen hiper bağlantılar ile başka Web sayfalarına geçiş yapılabilir. İnternet ve Web farklı şeylerdir. Web, yalnızca İnternet üzerinde çalışan bir servis.

World Wide Web (WWW) sistemi nasıl kuruldu?

Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezinde (CERN) çalışan bilgisayar programcısı olan Tim Berners-Lee, araştırmacılarının bilgilerini ve dökümanlarını merkezin yerel bilgisayar ağında birbirleriyle paylaşabilmelerini sağlayacak bir sistem üzerinde çalışıyordu. 1989’da, ENQUIRE isimli prototip sistemle bunun temellerini attı. 1990’da ise Hiper Metin İşaretleme Dilini (HTML) geliştirip World Wide Web (WWW) sistemini kurdu.

CERN’de bilgi paylaşımını kolaylaştırmak amacıyla ortaya çıkan HTML günümüzde hayatımızın vazgeçilmezi olan webin başlıca temelini oluşturdu. Bu servisle yapılan ilk web sitesi, CERN’in ihtiyaçları doğrultusunda 1991 yılında yayına girdi. Bu web sitesinin yayına girmesi ile WWW, CERN içinde çalışan bir servis olmaktan çıkıp dünya çapına yayılmış açılmış oldu.

WEB sistemi nasıl çalışıyor?

Wikipedia’da WWW’nin çalışması sistemi şöyle aktarılıyor

1. İnternet üzerinde kendi sitesini barındırmak isteyen abc firması ya da kişisi, kendisine ait bir alan (domain) adı seçer. Örneğimizde bu alan adı abc.com olsun. Daha sonra kişi ya da firma, alan adı kaydı yapabilen bir firmaya giderek (registrar) kendisi için belirlemiş olduğu alan adını, belli bir süre için (bir yıldan az olmamak şartı ile) tescil ettirir.

2. Nasıl ki bir yere gitmek için gidilecek yerin adresine ihtiyaç varsa sanal dünya olan İnternet’te de bir siteye girmek için o sitenin adresine ihtiyacımız vardır. İnternet üzerindeki sunucuların adresleri IP (Internet Protocol) denilen her biri 0..255 arasında olan dört basamaktan oluşur (Ör: 10.23.12.5; 192.168.5.3 gibi).

İnternet kullanıcılarının girmek istedikleri Web sitelerinin IP adreslerini akıllarında tutmaları çok zor olacağından İnternet üzerinde alan adı – IP adresi eşleştirmesi yapan servisler yer almaktadır. Bu servislere DNS (Domain Name Services – Alan Adı Servisi) adı verilir. DNS’ler kendilerine sorulan alan adlarını IP adreslerini soran kullanıcılara verirler. Çok basit olarak bunu bir telefon rehberine benzetebilirsiniz.

Alan Adı IP Adresi
abc.com 13.56.11.120
vyz.com 168.32.45.11
bcg.net 89.86.10.51

DNS Tablosu: Mantıksal gösterim

Dolayısıyla alan adını tescil ettirirken hangi DNS sunucusunda alan adına ait IP adresi bulunacak ise kayıt yapan firmaya (egistrar’a) bu bilgi verilir. Böylece alan adına ait IP adresi, tüm Dünya’daki İnternet kullanıcıları tarafından erişilebilir duruma gelir.

3. Bir İnternet kullanıcısı www.abc.com sayfasına girmek istediği zaman İnternet tarayıcısının (Internet Explorer, Firefox, Opera v.b.) adres çubuğuna www.abc.com yazar. İnternet üzerindeki adresleme yukarıda anlatıldığı gibi IP tabanlı olduğu için tarayıcının bu alan adının IP adresini öğrenmesi gerekmektedir. Öğrenmek için ise kullanıcı bilgisayarında tanımlı olan DNS sunucusuna giderek abc.com’un IP adresini sorar.

4. DNS sunucusundan cevap olarak abc.com’un IP adresinin bilgisini alır (tıpkı bilinmeyen numaralar için yapılan telefon numarası sorgulama servisi gibi)

5. Bu işlemin sonunda www.abc.com’un IP adresini öğrenen İnternet kullanıcısının tarayıcı programı (Internet Explorer, Firefox v.b.), İnternet üzerinden abc.com’un Web sunucuna ulaşır ve kendisine üzerinde yüklü bulunan Web sayfasına ilişkin ana sayfa dosyasının gönderilmesini ister.

6. www.abc.com’un Web sunucusu, İnternet kullanıcısına ana sayfa dosyasını gönderir. Genellikle ana sayfalar default.html, default.php, default.asp, index.html, index.php, index.asp gibi dosyalardan oluşur. Kullanıcı bilgisayarına ana sayfa dosyası yüklendikten sonra tarayıcı program tarafından (Internet Explorer, Firefox v.b), dosya görüntülenir.

Kullanıcı, ana sayfa üzerindeki başka bağlantılara tıklayarak www.abc.com Web sunucusunun kendisine başka dosyalar göndermesini de isteyebilir. Sunucudan gelen dosyalar yine tarayıcı altından gösterilecektir.

Paylaş